รู้ไว้ใช่ว่า...รูปแบบการชดใช้ค่าสินไหมทดแทน

รู้ไว้ใช่ว่า...รูปแบบการชดใช้ค่าสินไหมทดแทน
รู้ไว้ใช่ว่า...รูปแบบการชดใช้ค่าสินไหมทดแทน

ตามพจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตสถาน พ.ศ. 2542 ค่าสินไหมทดแทนหมายถึง "เงินที่ต้องชดใช้เพื่อทดแทนความเสียหาย ที่เกิดขึ้นแก่ทรัพย์สินหรือแก่บุคคลอันเนื่องมาจากการละเมิด หรือการ ผิดสัญญา รวมทั้งทรัพย์สินที่ต้องคืนให้แก่ผู้เสียหายด้วย เช่น ค่า สินไหมทดแทนเพื่อละเมิด ค่าสินไหมทดแทนในการไม่ชำระหนี้ให้ต้อง ตามความประสงค์อันแท้จริงแห่งมูลหนี้"

 
ส่วนความหมายตามหลักวิชาการ ค่าสินไหมทดแทน หมายถึง "การเยียวยาความเสียหายที่เกิดขึ้นจากการละเมิด เพื่อให้ผู้เสียหายกลับสู่ฐานะเดิมเสมือนไม่มีการละเมิดหรือกลับคืนใกล้เคียงฐานะเดิมมากที่สุดเท่าที่จะเป็นไปได้ เช่น การคืนทรัพย์ การซ่อมแซมทรัพย์ หรือชดใช้เงินเป็นค่าเสียหาย" 


อย่างไรก็ตามค่าสินไหมทดแทนในกรณีละเมิดตามตามหลักโดยทั่วไปนั้น มีข้อแตกต่างไปกว่าค่าสินไหมทดแทนในการประกันวินาศภัยในบางประเด็น เช่น หลักทั่วไปสินไหมทดแทนที่ต้องจ่ายเป็นค่าเสียหายทางละเมิด ที่ต้องจ่ายตามมูลความผิดฐานละเมิด อาจเป็นค่าเสียหายที่คำนวณเป็นตัวเงินได้ เช่น ค่าเสียหายแก่ทรัพย์ หรือไม่สามารถอาจคำนวณเป็นตัวเงินได้ เช่น ค่าทำขวัญ รวมไปถึงค่าสินไหมทดแทนเพื่อการลงโทษ

ส่วนค่าสินไหมทดแทนการประกันวินาศภัย ต้องเป็นความเสียหายที่สามารถคำนวณเป็นตัวเงินได้  และมีข้อตกลงในการชดใช้เงินเป็นจำนวนที่แน่นอนหรือสิ่งของทดแทนที่เท่าเทียมกัน และจะจ่ายให้ตามความเสียหายที่เกิดขึ้นจริง (Actual Loss) 

โดยวิธีใช้ค่าสินไหมทดแทนตามที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ประกันภัยมี 4 วิธี ซึ่งผู้รับประกันภัยอาจเลือกปฏิบัติอย่างใดอย่างหนึ่ง คือ


1. ทำใช้ หมายถึง จัดการซ่อมแซมทรัพย์สินที่ได้รับความเสียหายให้สามารถใช้ประโยชน์ได้เหมือนเดิม
2. จัดหาสิ่งทดแทน หมายถึง การจัดหาทรัพย์สินอันใหม่มาแทนทรัพย์สินเดิมที่เสียหาย 
3. จ่ายค่าสินไหมทดแทน หมายถึง การชดใช้เป็นตัวเงินตามความเสียหายจริง ทั้งโดยตรงและผลต่อเนื่อง
4. การกลับคืนสภาพเดิม หมายถึง กระทำการกลับคืนสภาพเดิมเหมือนก่อนเกิดวินาศภัย 
สำหรับจำนวนค่าสินไหมทดแทนที่จะต้องใช้ให้ ประมวลกฏหมายแพ่ง ม.877 บัญญัติว่า “ ผู้รับประกันภัยจำต้องใช้ค่าสินไหมทดแทน ดังจะกล่าวต่อไปนี้ คือ 

   (1) เพื่อจำนวนวินาศภัยอันแท้จริง
   (2) เพื่อความบุบสลายอันเกิดแก่ทรัพย์สินซึ่งได้เอาประกันภัยไว้เพราะได้จัดการตามสมควรเพื่อป้องปัดวินาศภัย
   (3) เพื่อบรรดาค่าใช้จ่ายอันสมควรซึ่งได้เสียไปเพื่อรักษาทรัพย์สินซึ่งเอาประกันภัยไว้นั้นไม่ให้วินาศ
อันจำนวนวินาศจริงนั้น ท่านให้ตีราคา ณ สถานที่และเวลาซึ่งเกิดวินาศภัยนั้นได้เกิดขึ้น อนึ่งจำนวนเงินซึ่งได้เอาประกันภัยไว้นั้นท่านให้สันนิษฐานไว้ก่อนว่าเป็นหลักประมาณอันถูกต้องในการตีราคาเช่นว่านั้น ท่านห้ามมิให้คิดค่าสินไหมทดแทนเกินกว่าจำนวนเงินซึ่งเอาประกันไว้”

เฉพาะการประกันภัยรถยนต์ ค่าสินไหมทดแทนจะถูกระบุไว้ชัดเจนในเงื่อนไขความคุ้มครองซึ่งมีอยู่ 3 หมวดด้วยกัน คือ หมวดความคุ้มครองทรัพย์สินบุคคลภายนอก หมวดความคุ้มครองความเสียหายต่อรถยนต์ และหมวดความคุ้มครองตามเอกสารแนบท้าย  นอกจากนี้ยังมีการระบุถึงข้อยกเว้นไว้ด้วยว่ามีเงื่อนไขอะไรบ้างที่ถือเป็นข้อยกเว้นไม่คุ้มครอง


    ข้อปลีกย่อยที่ลงลึกถึงประกันภัยรถยนต์เหล่านี้ วิริยะประกันภัยจะนำเสนอให้ได้รับรู้กันในโอกาสต่อไป

อ่านบทความอื่นๆ